Bilimtey Kimya Konularında tartışılma yenilikçisi > Tartışma Kimya
Kola ve içeriği
internet ortamında mail listesi oluşturmak için dikkat çekici mailler yazılıp elden ele dolaştırılıyor. Size de bu tarz mailler gelmiştir. En popülerlerinden biri de 'kolanın zararları' adlı başlıkla dolaşan mail. Bu maili alıntı olarak ekliyorum.
QUOTE
Alıntı: Büyük olasılıkla az sonra okuyacağnız bir çok şeyi siz zaten daha önceden biliyordunuz (!) ya da bilmeyenler "hadi canım, saçmalık " diyeceklerdir. Eğer öyle olduğunu düşünüyorsanız, burada anlatılanlara inanmadıysanız denemesi bir cola parasıdır. Yani bir kutu Coca Cola
veya Pepsi yeterli GelelimCOCA COLA ve PEPSI ile ne gibi pratik işler yapabileceğinize:
TUVALETI TEMIZLEMEK IÇIN:
Bir kutu kolayı klozetin içine dökünüz. Bir saat kadar bekleyiniz ve sifonu çekiniz. Koladaki sitrik asit hela başındaki lekeleri yok edecektir.
KROM TAMPONLARDAKI PAS LEKELERINI YOK ETMEK ;IÇIN : Arabanın tamponunu Coca Cola''ya batırılmış bir sigara paketinin içindeki alüminyum folyosuyla iyice ovunuz. tertemiz olacaktır.
AKÜ KUTUP BASLARINDA ÇAPAGI TEMIZLEMEK IÇIN : Bir kutu kolayı kutup başlarına dökün ve bütün çapak yok olsun.
PASLANIS; BIR CiVATAYI SÖKMEK IÇIN : Coca-Colaya batırılmış bir bezi bir kaç dakika paslı cıvatayı uygulayınız. Bir kaç dakika sonra rahatlıkla dönecek ve çıkacaktır.
ELBISENIZDEKI; YAG LEKESINI ÇIKARMAK IÇIN : Bir kutu kolayı lekeli giyeceklerin üstüne boşaltın, deterjanı ekleyin ve her zaman yıkadığınız gibi yıkayın. Coca-cola yağ; lekelerinin yok olmasına yardım edecektir. Ayrica araba ön camlarındaki her türlü kuş pisliği yapışan sinekler veya ağaçlardan dökülen toz , polen, yapışkan maddelerin çıkarılması en iyi madde COCA COLA PEPSI dir.
Haa... isterseniz bu çok kuvvetli temizleyicinin geriye kalanını içersiniz. Bakin bu da bir fayda. Fayda ise eğer??? Peki nedir bu Cola''nin bu kadar etkileyici temizliklerde bile kullanılabilmesinin sebebi? Coca-Cola ve Pepsi''nin ortalama pH değeri 3.4 tur. Bu asidi de dişleri ve kemikleri eritmek için yeterlidir. Temizliklerde bu kadar etkili olmasının sebebi budur. Aslına bakarsanız Cola ile dünyada kimsenin tavsiye edemeyeceði KARBONDIOKSIT içiyoruz. Hani şu dışarı atmak için devamlı nefes alıp verdiğimiz, atmak için uğraştığımız KARBONDIOKSIT...! 2001 yılında Delhi Üniversitesinde "kim daha fazla Coca-Cola içecek" diye bir yarışma yapıldığında, sekiz litre Coca-Cola içerek kazanan ve 10 dakika içerisinde herkesin gözü önünde ölen kişinin haberini duymuşsunuzdur . Neden öldü? Çünkü çok fazla karbondioksit almıştı ve kanında yeterli oksijen yoktu.
Başka bir örnek: Kırılmış dişinizi bir şişe Coca Cola''nin içine koyun ve 10 gün sonra bakın... Diş 10 günde büyük oranda erir. Halbuki dişler ve kemikler ölümden sonra bile en fazla dayanabilen organlarımızdır ...
Bir şişe kola içerek midenize ve dişlerinize ve bağırsaklarınıza ne yaptığınızı bir düşünün... Peki bunları niye yazdık ve niye herkes okusun istiyoruz? Bu Coca-Cola ve Pepsi ile ilgili gönderilen yazı; genç bir grubun ortak platformlarda aldıkları bir kararın ürünüdür. Bu yazı Internet üzerinden gönderilerek yayılması amaçlanmıştır. Zaten onlar da büyük kartellerden boyalı medyadan ya da yaz eylemcisi kimi sivil toplum örgütlerinden destek beklemiyorlar. Yoksa bu tiplere yaptıkları parasal desteği ya da promosyon adı altında verilen "sus" paylarını vermezler. Bu kadar zararlı bir içecek nasıl olurda bu kadar bilinçsizce tüketilebilir ve biri Amerikan firması olmak üzere bu şirketler bu kadar kar elde edebilir? işte bu bilinçsizliği önlemek için çevrenize, sevdiklerinize ve özellikle çocuklarınıza bunları anlatın. Belki bu kampanya fazla bir ses getirmeyecek olabilir. Ama ne kadar kişiye ulaşırsa o kadar büyük etki yapacaktır. Destek olmak için yapmanız gereken tek şey; bu yazıyı olabildiğince fazla kişiye ulaştırmak, anlatmak...
gelelim işin bizi ilgilendiren yani bilimsel yanına.. yazıda bilimsel bazı terimler ve bilgiler kullanılmış. inandırıcılığı arttırmak için. ancak ben yazıya katılmıyorum. Kimyacı değilim fizikçiyim ama az çok kimyadan da anlarım. kolanın içeriğinde sitrik asitten bahsediyorlar. ne derece doğru bilmiyorum ama doğru olsa bile doz olarak oldukça az olacağını düşünüyorum zira yazıya göre kolanın ph değeri 3.4 civarı. ayrıca karbondioksiti öldürücü gaz gibi anlatmışlar ki tamamen yanlış. oksijen dışındaki diğer tüm gazlar boğucudur(oksijen içermedikleri için) ancak zehirli(öldürücü) değillerdir. karbondioksit de solunduğunda tıpkı azot gibi(atmosferin %75 i azottur) pasif bir gazdır ve olumsuz bir etkisi yoktur(zehirli olan karbonmonoksittir) ph değerlerine geri dönelim. kola 3.4 müş. peki mide suyu 0.7-1,2 civarı.. yanı çok daha fazla asitik bir ortam. diş ve kemiğe verdiği zararlara da aslında pek şaşırmamak lazım zira mide suyumuz ile sindiremediğimiz çok az şey var(özel yapısı sayesinde kendi kenidini sindiremiyor). kolanın iyi bir çözücü oluğ temizlik amaçlı kullanılması da insan vücuduna zarar vereceği anlamına gelmez. sekiz litre kola içip ölen adamı da örnek vermek yanlış olur zira her ne olursa olsun (su içmek bile) aşırı doz her zaman zararlıdır.
bana katıldığınız ve katılmadığınız noktaları belirtirseniz sevinirim.
Beklenen an geldi ve iki saat önce 2007 Nobel Kimya ödülü açyklandy. Talihli ki?i bir Alman, Fritz-Haber-Institut eski ba?kanlaryndan Prof. Dr. Gerhard Ertl.
Ne yapmy? derseniz, katy yüzeylerindeki kimyasal olaylary aydynlatacak çaly?malar yapmy? (resmi açyklama: "for his studies of chemical processes on solid surfaces"). Daha geni? nedenini de buradan okuyabilirsiniz .
Önümüzdeki günlerde bunu yazylarla ve yorumlarla tarty?yryz zaten. Ama sanki bu sene Almanlaryn gönlünü almaya çaly?yyorlar gibi. Fizikte ve kimyada, iki dalda birden.
Hidrojen,oksijen ve karbon vucudumuzu olu?turan ba?lyca elementlerdir.Di?erleri de az miktarlarda olmasyna ra?men ya?antymyz için vazgeçilmez önemdedirler.Bu elementler yapymyzda yer aldyklary gibi onlary hayatymyz boyunca do?adan sa?laryz.Gerekli olmady?y halde birçok element vucudumuza girer.Ancak onlary zararsyz hale getirecek özelliklerimiz vardyr.Genel olarak bakarsak ya?amamyz için gereken element miktarynyn çok olmady?yny görürüz. Selenyum çok önemlidir.Ama gereken dozun üstündeki miktar öldürücüdür. * Canly organizmalaryn,kendilerine gereken maddeleri hangi oranda alaca?y evrim ile belirlenmi?tir.Ayny ?ekilde yararsyz olan yabancy maddelere kar?y direnç te geli?im sürecinde kazanylmy?tyr.Bu direncin seviyesi, çevrelerindeki element çoklu?u ile ilgilidir.Ba?ka bir ifade ile,canlylar gerekli ve gereksiz elementlerle iç içe ya?ar.Ama evrimsel birikimleri ile metebolizmalary ya?amsal ayrymy gerçekle?tirir. * Elementlerin birbirleri ile birle?tiklerinde bize garip gelen özellikleri vardyr.Hem oksijen hem de hidrojen ate?e kar?y duyarlydyr.Oksijenin bizzat kendisi yanycy de?ildir,sadece ba?ka maddelerin yanmasyny kolayla?tyryr.Hidrojen gaz halinde iken son derece yanycydyr.Ama bir araya geldiklerinde ortaya çykan özellik tam tersidir.Ayry ayry yanma olayyny tetikleyen bu iki element uygun oranda birle?tiklerinde ate?i söndürür. * Sodyum kararsyz bir elementtir.Klor ise oldukça toksiktir,yani bünyede zehirlenme etkisi yapar.Su içerisine az miktarda bile saf sodyum atylyrsa kuvvetli bir patlama olur.Klor az yo?unlukta kullanylyr ise mikroorganizmalary yok eder.Ama yo?unlu?un artmasy bizim için çok tehlikelidir.Nitekim yüzme havuzlaryna mikrop öldürücü olarak atylan klor çok seyreltilmi? haldedir.Buna ra?men onun varly?yny hissederiz.Ayry ayry bize zararly olan bu iki element bir araya gelince ilginç bir olu?um gerçekle?ir.Sodyum klorür.Yani yemeklerimize katty?ymyz sofra tuzu. * Bir element do?al yollardan bünyemize girmiyorsa ona kar?y direnç sistemimiz yoktur.?öyle de ifade edebiliriz:Ya?antymyz için do?rudan veya dolayly ilgisi olmayan maddeler bizim için zararlydyr.Örne?in kur?un insan açysyndan zehirlidir.Zira onu zararsyz hale getirecek savunmamyz yoktur.Civa ve plütonyum da böyledir. KAYNAK A Short History of Nearly Everything
Çevremizde en bol bulunan element oksijendir.Yerkabu?unun hemen hemen %50 sini olu?turur.Bazy elementlere ,örne?in fransiyuma çok ender rastlanyr.Bolluk açysyndan oksijenden sonra gelen elementin hangisi oldu?u ço?u ki?i için ?a?yrtycydyr.Bu,silikondur.Titanyum onuncu syradadyr. * Elementlerin dünyamyzyn yapysyndaki miktar olarak çoklu?u bizi nasyl etkiler?Her?eyden önce bolluk syralamasy onlary tanymamyzy gerektirmez.Elbette kimyager ve eczacy gibi meslekten olmayan ki?ilerden bahsediyorum.Hatta onlary kullanyyor olmamyz bile adlaryny duymamyz açysyndan önemli de?ildir. En az bildi?imiz elementlerden birço?u ,daha iyi bildiklerimizden daha boldur.Örne?in dünyamyzda bakyrdan çok seryum vardyr.Lantan miktary kobalt ve nitrojenden daha çoktur.Bir ?a?yrtycy saptama daha:Hemen herkes kalayy duymu?tur.Ama praseodim,samaryum,gadolimyum gibilerden daha azdyr. * Elementlerin bollu?u ile onlaryn ke?fedilme tarihi arasynda bir ilgi olmayabilir.Aliminyum miktar açysyndan dördüncüdür.Çevremizdeki her maddenin onda biri kadardyr.Ama ke?fedilmesi 19.yy.dyr.En ilginç olgu ise element bollu?unun,onlaryn önemi ile ilgisiz olu?udur.Karbon ,miktar olarak 15. syradadyr ve yerkabu?unun sadece %0,05 ini olu?turur.Ancak ya?am için olmazsa olmaz diyebilece?imiz derecede önemlidir.Karbon atomu di?er atomlarla kolayca birle?ebilir.Canlylaryn protein ve DNA yapymynda yer alyr.Ancak ya?amsal açydan son derece ba?ymly oldu?umuz karbonun sayysy yapymyzda çok de?ildir. Ynsan vucudundaki her 200 atomdan 126 tanesi hidrojen,51 tanesi oksijendir.Karbon sayysy ise sadece 19 tanedir.Bu 200 atomun geri kalan 3 tanesini nitrojen te?kil eder. * Ysmini syralady?ym elementlerin dy?ynda kalan di?er elementler ya?amyn do?u?u için gerekli de?ildir.Buna ra?men hayatyn devamy açysyndan son derece önemlidirler.Örne?in hemoglobin üretmek için mutlaka demir lazymdyr.Veya kobalt, B12 vitamini için gereklidir.Molibden,manganez,vanadyum gibi elementler enzimlerimizin i?lemesini sa?larlar.Ama bu üçünün kendi içimizde varoldu?unu kaç ki?i farkynda? KAYNAK A Short History of Nearly Everything